بحثی را که می‌خواهم در این جلسه، خدمت برادران عرض بکنم، در مورد نقد فرهنگی است. جریان‌های حزب‌اللهی و ارزشی و متدین، در دو دهه اخیر کارهایی کردند و حرف‌هایی زدند. اعتراض‌هایی داشتند و انتقادهایی کردند. کم هم نبوده است.

فراز و فرودهایی داشته، این نشریه را تعطیل کردند، یک نشریه دیگر زدیم. از اینجا اخراج‌مان کردند، رفتیم و در جای دیگری حرف زدیم اما در هر  صورت  حجم  و کمیت فعالیت انتقادی زیاد بوده است.

الآن باید یک برگشتی بکنیم و بببینم که این همه ما انتقاد و اعتراض کردیم، گلایه و درد دل کردیم، چقدر به نتیجه رسیده و چقدر نرسیده است؟ اگر فضای انتقادی ما بهره‌وری کامل نداشته، دلیلش چه بوده است؟ چرا بعضی وقت‌ها نقدهای ما به ثمر ننشسته است. اگر شما لثارات چهارده سال پیش را هم نگاه بکنید، می‌بینید جنس انتقادها و درد دل‌هایی که داشته، از جنس همین‌هایی است که الآن می‌گوید. پانزده سال پیش هم همان را می‌گفته و الآن هم همان را می‌گوید. من در سال شصت و نه یک چیزی  در یک روزنامه ای نوشته بودم، اخیراً نگاه می‌کردم، دیدم الآن هم تقریباً دارم همان حرف‌ها را می‌زنم. ما امروز خیلی حرف عجیب و غریب و بی‌سابقه‌ای را  که مطرح نمی‌کنیم. امروز جریانات نقد ارزشی و حزب‌اللهی، نیازمند یک بازنگری در خودشان هستند. نیازمند نقد رویکردهای انتقادی خودشان هستند و هستیم. بیاییم و نقد خودمان را نقد بکنیم.

چیزی که به نظر حقیر می‌آید، این است که معایب فضای انتقادی ما ناشی از نواقص آن است. یعنی چه؟ یعنی اگر ما نقدی داریم که خیلی ثمر نمی‌دهد و به نتیجه نمی‌رسد,به خاطر این است که ناقص است.

ما نقد را به شکل کامل انجام نمی‌دهیم. چیزی که به ذهن من رسیده تا در این جلسه طرح بکنم، چیزی است که اسمش را مثلث نقد می‌گذارم. ما از مثلث نقد فقط به یک ضلع آن می‌پردازیم و نقد ما فاقد دو ضلع دیگر است. یک دلیلی که این ضلع سوم نمی‌تواند به ثمر برسد و نتایج مورد نظر ما را به اندازه کافی تأمین بکند، برای این است که ما آن دو ضلع دیگر را نداریم.

نقد ما نوعاً چه نقدی است؟ معمولا وقتی یک کاری صورت می‌گیرد که در آن خطاها و اشتباهاتی هست، بعضاً در آن خیانت‌هایی هست و ما از آن برآشفته می‌شویم. غیرت دینی و انقلابی ما اقتضا می‌کند که وارد صحنه بشویم و نسبت به آن فعالیت یا محصولی که تشخیص ما این است که در آن ناهنجاری بروز کرده، واکنش نشان می‌دهیم. می‌گوییم، فلان فیلم بد ساخته شد. فلان مجله مملکت آمده و فلان مقاله ناهنجار را منتشر کرده است. حالا آن ناهنجاری یا اخلاقی است یا سیاسی است یا اعتقادی است. یا هر سه تا است. ما نسبت به آن واکنش نشان می‌دهیم و اعتراض می‌کنیم. چرا فلان تئاتر با آن وضعیت اجرا شده است؟ چرا فلان کتاب داستان با این محتوای ناهنجار منتشر شده است؟ من نمی‌خواهم فعلاً وارد این بحث بشوم که معیارهای ما در همین یک بخش چقدر دقیق و درست است.

اگر بخواهیم وارد بشویم، شاید کار به جاهای باریک هم بکشد؛ بحث‌های خیلی ظریف پیش می‌آید که بعضی وقت‌ها ممکن است اختلاف سلیقه‌های جدی به وجود بیاید، یک نمونه خیلی مشخصش شهید آوینی است؛ دیگر ما که متقی‌تر و معنوی‌تر از شهید آوینی در عرصه هنر انقلاب نداریم.

شهید آوینی بعضاً از آثاری دفاع می‌کرد که بچه حزب‌اللهی‌ها به خاطر دفاع او از این آثار، شدیداً علیه او موضع می‌گرفتند، من یادم هست. آقای آوینی از یک فیلم دفاع کرده بود و بعضی از بچه حزب‌اللهی‌ها با تعابیر خیلی تند از او یاد می‌کردند. حتی بعد از شهادت او، بعضی‌ها را من یادم هست که می‌گفتند، خوب شد شهید شد. عاقبت به خیر شد وگرنه اوضاعش داشت خطرناک می‌شد!!این آوینی بود.

آوینی‌ای که امروز، هیچ کدام ما در خلوص و تقوا و معنویت او شک نداریم، و در تبحر و بصیرت و ولایی بودن او. می‌خواهم بگویم، در همین عرصه نقد، ضلع اول نقد یعنی نقد آثار و فعالیت‌های فرهنگی، هنری و رسانه‌ای که در جامعه هست، باید با مبنا وارد شد.

اگر با مبنا وارد نشویم و مبانی درست و دقیق نداشته باشیم، چه بسا دچار اختلاف‌های جدی بشویم. شاید بعضی وقت‌ها اشتباه بکنیم، مثلاً شهید آوینی از فیلم عروس دفاع می‌کرد. نمی‌توانیم به او بگوییم، چون تو از این فیلم دفاع کرده‌ای، پس دین نداری و مشکل داری و … و… که این‌ها را به او گفتند، همان زمان منتشر شده است.

روزنامه جمهوری اسلامی یک نامه‌ای خطاب به آقای آوینی نوشت. تیترش این بود:” آقای سردبیر، به یاد خدا هم هستید؟ “این کی منتشر شد؟ آقای مسیح مهاجری یک مقاله مفصلی علیه شهید آوینی، در روزنامه جمهوری اسلامی چاپ کرد؛ کمتر از یک هفته قبل از شهادت او، چرا؟ چون آقای آوینی در مجله سوره خودش شروع کرده بود و داشت در نقد؛ خطی را می‌رفت که اگر کسی سطحی نگاه می‌کرد، اگر کسی عمق نگاه آوینی را نمی‌فهمید، نمی‌توانست تشخیص بدهد که آوینی دارد چه می‌گوید.

پس این ضلع اول؛ در همین بخش نقد هم ما نیازمند این هستیم که معیارهای درست و دقیق داشته باشیم، اگر کسی می‌خواهد دفاع شهید آوینی را از فیلم عروس بفهمد، باید برود و سه جلد آیینه جادو را بخواند، و بعد ببینید که آوینی چقدر حکیمانه، آسیب سینمای ایران را دریافته بود و برای این که سینمای الحادی را بزند، برای این که سینمای ضد مردمی و غربزده را بزند، به یک تشخیصی رسیده بود و می‌گفت، ما از یک نوع سینمای دیگر باید دفاع بکنیم. فعلاً چون بحث ما این نیست، نمی‌خواهیم وارد این مقوله بشویم.

معیارها را از چه کسی بگیریم؟ بهترین شخصی که من سراغ دارم، خود آقا است. آقا خوشبختانه در مباحث هنری خیلی صحبت کرده است. نه تنها مبانی و اصول را گفته بلکه بسیاری از مصادیق را هم ذکر کرده است. متأسفانه بچه حزب‌اللهی‌های ما با تفکر آقا در حوزه فرهنگ و هنر، آشنا نیستند. من این را قاطعانه می‌گویم. یعنی اکثریت بچه حزب‌اللهی‌ها ما، ذهنیت فرهنگی رهبری را بخصوص در حوزه رسانه و هنر، علیرغم این که منابع و متونش هم موجود بوده ولی کسی نرفته است مطالعه بکند. آقا چه نوع سینمایی را می‌پسندد؟ آقا چه نوع ادبیاتی را می‌پسندد؟ چه نوع رمانی را می‌پسندد؟ آقا مفصل حرف زده است. راجع به سینمای آمریکا و اروپا حرف زده است. آقا می‌گوید، یک دوره فیلم‌های چارلی چاپلین را آوردند و برای من نشان دادند. تحلیل من از فیلم‌های چارلی چاپلین این است. آقا می‌گوید، من هزار تا رمان خارجی خوانده‌ام. هزار تا رمان خارجی! شما چند تا بچه حزب‌اللهی پیدا می‌کنید که پنج تا داستان کوتاه ایرانی خوانده باشد؟ اینها نکات مهمی است و ما به آن توجه نمی‌کنیم. واقعیت تفکر رهبری در عرصه فرهنگ و هنر، به جامعه منتقل نشده است.

جامعه که پیشکش، به بچه‌ حزب‌اللهی‌ها هم منتقل نشده است و این خیلی بد است. در شرایطی که شعار ما جنگ نرم و تهاجم فرهنگی است، با تفکرات رهبری آشنا نباشیم. آقا ده‌ها کتاب را اسم آورده است. ده‌ها فیلم را اسم آورده و راجع به آن حرف زده است. مطلب هم نوشته و خیلی از بچه حزب‌اللهی‌ها اصلاً اینها را ندیده‌اند. در همین دوره رهبری. در دوره ریاست جمهوری، مجموعه صحبت‌های ایشان در مورد هنر، منتشر شده است. در این بیست و چند سال رهبری هم ایشان مفصلاً حرف زده‌اند که باید رفت و اینها را دید و مبانی آنها را در آورد. اگر فرصت کردیم به این بحث برمی‌گردیم. فعلاً می‌خواهم از این عبور بکنم که به ضلع دوم و سوم بپردازم.

حالا  بپردازیم  به ضلع دوم نقد که ما از آن غافل هستیم. پس یک:ما کارهای بد را خوب می‌بینیم. یک کار بدی که در بازار می‌آید، خبرش سریع می‌پیچد. به قول ژورنالیست‌ها که می‌گویند، خبر خوب، خبر بد است. خبر بد خیلی زود فراگیر می‌شود. اینها را زود  می‌بینیم و به همدیگر منتقل می کنیم . ضلع دوم نقد، دیدن آثار خوب است. این هم جزیی از نقد است. نقد دیدن بدی‌ها و خوبی‌ها، زشتی‌ها و زیبایی‌ها در کنار هم است. این نقد است. جریان انتقادی یعنی این. وقتی کار خوبی در آمد، باید ببینیدش! ما در این ضلع به شدت ضعیف هستیم. مثال: انواع و اقسام بولتن‌هایی که در این کشور منتشر می‌شود. انواع و اقسام اس ام اس‌هایی که در این کشور برای من و شما می‌آید.

سیزده آبان امسال، یک گروهی از دوستان حزب‌اللهی، یک گروه بیست سی نفره، بسیج شدند و گفتند برای سیزده آبان به عنوان یک مناسبت جدی انقلاب اسلامی، کار ویژه بکنیم. حدود سیصد تا محصول تولید کردند. فقط برای سیزده آبان. سیصد تا محصول! ده‌ها پوستر. کلی جزوه و کلیپ. کلی چیزهای صوتی که می‌شد در موبایل استفاده کرد و … و… سیصد تا محصول! در یک سایتی گذاشتند. الآن هم هست و دوستان می‌توانند بروند و ببینند. سایت ایام. سایت ایام تعریفش این است. فذکرهم بایام الله، برای مناسبت‌های اسلامی و انقلابی  محصول تولید می‌کند و می‌گذارد. اسم خودش را هم نمی‌زند. هر کسی، هر جای کشور هست، در هر روستایی، در هر دانشکده‌ای، در هر اداره و مسجدی که هست، بتواند از آن استفاده بکند.

سیصد تا محصول تولید شده بود و دوستان عزیز رسانه‌ای ما حاضر نبودند حتی خبر این را ضریب بدهند و منتشر کنند. من به یکی از دوستان که امکان رسانه‌ای وسیعی در اختیارش بود، زنگ زدم. گفتم، آقای فلانی، اگر اینها آمده بودند و یک دانه کار بد انجام داده بودند، مثلاً یک پوستر تمسخر انقلاب کشیده بودند، هم خودت خبرش را می‌زدی و هم به صد نفر زنگ می‌زدی که دیدی فلانی هم ریزش کرد. گفتم، این کار را می‌کردی یا نمی‌کردی؟ خندید و گفت، آره. گفتم، حالا سیصد تا کار خوب کرده‌اند و حاضر نیستی، خبرش را بزنی. گفت:” نه. ما که بدمان نمی‌آید. حالا بفرست تا بزنیم. ما که مخالف نیستیم.” گفتم، مشکل ما همین است. شما می‌گویید، ما با کار خوب مخالف نیستیم در حالی که تو باید مشتاق کار خوب باشی.باید له له بزنی  برای آثار خوب .و اگر ما می‌گوییم، در عرصه فرهنگ و هنر و اندیشه، در معرض هجوم هستیم، از لس آنجلس تا تهران جلس، دارند هر روز و نو به نو به ما حمله می‌کنند، پس اگر کار خوبی این طرف صورت گرفت،‌ باید قدرش را بیشتر بدانیم. اگر ما در محاصره فرهنگی هستیم، اگر در معرض هجوم فرهنگی هستیم، باید قدر داشته‌های خودمان را خیلی بیشتر بدانیم. باز در این قصه مشکل داریم. یعنی کلی کار خوب تولید می‌شود؛ حتی ما باخبر نمی‌شویم. گاه سال‌ها از آن می‌گذرد و ما باخبر نمی‌شویم.

فلان کتاب خوب، شش سال پیش در آمده و ما نمی‌بینیم. دوستان دفتر ادبیات مقاومت حوزه هنری، یک بار خدمت آقا رسیده بودند. گفته‌ بودند، ما داریم در حوزه دفاع مقدس این قدر کارهای خوب تولید می‌کنیم ولی کسی اینها را نمی‌خرد. کسی اینها را نمی‌بیند. آقا به اینها فرموده بودند، یک روز که من با بچه بسیجی‌ها در حسینیه امام خمینی، ملاقات دارم، شما بیایید و پشت حسینیه بساط بکنید. به من هم بگویید. من در سخنرانی بگویم و تا داغ هستند، به آنها بفروشید. این را چه کسی دارد می‌گوید؟ این را نائب امام زمان دارد می‌گوید. این را به عنوان وظیفه شرعی‌اش دارد می‌گوید. یعنی خودش را در حد بازاریاب کتاب‌های دفاع مقدس، نمی‌گویم پایین می‌آورد، می‌گویم، بالا می‌برد. چون می‌داند، ارزش این کار چی است. این یعنی آدم فرهنگی.

من می‌خواهم سؤال کنم. چرا رفتار فرهنگی ما با آن کسی که مدعی هستیم، حاضریم جانمان را در راهش  بدهیم، این قدر متفاوت است؟ مگر ما نمی‌گوییم، خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست؟آقا می‌گوید، خون نخواستم. من سال هفتاد و یک، هفتاد هشتاد کتاب را اسم آوردم. راجع به هر کدام بین یک پاراگراف تا یک صفحه، مطلب نوشتم. آی بچه بسیجی که می‌خواهی جان خودت را فدای من بکنی، من نوشتم که همه باید این کتاب را بخوانند. نه تنها در ایران، حتی باید ترجمه و در دنیا منتشر بشود. بیست سال از این حرف من گذشته و تو اسم این کتاب را هم نشنیده‌ای.

تو چطور ادعا می‌کنی که پیرو و مطیع من هستی. مگر نمی‌گوییم، مهم‌ترین میدان ما میدان فرهنگ است. مهم‌ترین مشکل ما مشکل فرهنگی است. مگر ما رهبر نداریم؟ مگر ما ول هستیم؟ اگر ما رهبر داریم، اگر ولی فقیه داریم، ولی فقیه دارد جاده را باز می‌کند و می‌گوید، از این راه برو. این کار را بکن. پس :ضلع دوم نقد، کارهای خوب را ببینید. امر به معروف بکنید. فیلم‌های خوب را ببینید. از آنها حمایت کنید. اخیراً یکی از نویسندگان دفاع مقدس را دیدم. گفت، آقا برای من پیغام فرستاده است که فلانی دارم کتابت را می‌خوانم. مثلاً صفحه دویست هستم. وقتی کتاب تمام شد، برای تو یک چیزی می‌نویسم. در همین چند سال اخیر شما نگاه بکنید. کتاب دا، کتاب نورالدین پسر ایران، آقا بیکار است؟ هر کدام از این کتاب‌ها هفتصد صفحه است. مگر من و شما از رهبری فارغ‌تر هستیم؟ فکر می‌کنم بتوانم این ادعا را بکنم. یک مدیر فرهنگی در جمهوری اسلامی نشان بدهید که بیشتر از آقا کتاب بخواند. مشکل ما این است که رهبر هم داریم و اعتنا نمی‌کنیم. دارد راه را هم نشان می‌دهد.

آقا در همین صحبت‌هایش با اهل فرهنگ می‌گوید، بنده و خانواده‌ام معمولاً شب‌ها که می‌خوابیم، کتاب دست‌مان است. وقتی چشمان ما روی هم می‌رود، کتاب از دست ما می‌افتد. این رهبر ما است؟ اگر رهبر ما است، پس ما باید یک سنخیتی با او داشته باشیم.

آقا هر سال شعرای کشور را جمع می‌کند. پیرمرد دو سه ساعت وقت می‌گذارد. برای آقا سه ساعت در یک محفل نشستن، آسان نیست. یکی از دفعاتی که من با دوستان شاعر توفیق پیدا کردم و در آن جلسه بودم. این را به چشم  دیدم. جوان هیجده ساله روستاهای فارس، قبل از جلسه نماز است. نماز مغرب را می‌خوانند و بعد از افطار به جلسه می‌روند. آقا او را دیدند. گفت، آقا من فلانی هستم. اسمش را گفت. هادی فردوسی. آقا شروع کردند از حفظ یکی از رباعیات او را خواندن. او همین جور محو مانده بود. دبیرستانی بود. من بچه هفده هیجده ساله سروستان فارس، چه بسا امام جماعت روستای ما، من را نمی‌شناسد. آقا چه جوری هم من را می‌شناسد و هم شعرم را از حفظ است.

این یعنی چه؟ آقا شعر او را قبلاً در مجله‌ای دیده بود. خوشش آمده بود. دیده بود شعر مایه‌داری است. بچه مستعدی است. از بچه هفده هیجده ساله تا پیرمرد هفتاد هشتاد ساله، شعر می‌خوانند. آقا دو سه ساعت حوصله می‌کند. می‌نشیند و گوش می‌کند. می‌خواهد چکار بکند؟ می‌خواهد وقت گذرانی بکند؟ نه!می‌خواهد به جامعه مؤمنین پیام بدهد. هنرمندان‌تان را، آنهایی که دارند برای اسلام و انقلاب کار می‌کنند، آنهایی که دارند برای فرهنگ دینی جامعه کار می‌کنند، تحویل بگیرید. شأن شما از من رهبر که بالاتر نیست.

آقای امام جمعه، تو بیست سال است داری این جلسه رهبری با شعرا  را  می‌بینی،‌ یک بار شده است که خودت  این کار را بکنی؟آقا سینما حرام است. تئاتر حرام است. موسیقی حرام است. شعر هم حرام است؟ می‌گوییم نظر فقهی تو متفاوت است و به آنها مشکوک هستی. عیبی ندارد. قبول کردیم. شعر که از زمان پیغمبر تا حالا بوده است. این ضلع دوم نقد. باید کارهای خوبی را که تولید می‌شود، تحویل بگیریم. من خدمت شما عرض می‌کنم.

الحمدالله و المنه، انقلاب جوشش‌های هنری خوبی دارد. فقط به دهه اول منحصر نمی‌شود. همین الآن، کلی جوان مستعد پرشور انقلابی داریم که از لحاظ هنری هم مایه‌های هنری خوبی دارند. دارند تولید هم می‌کنند. حتی یکی از برکات ماجرای فتنه، این بود که در بخش‌هایی از هنر انقلاب، تجدید مطلعی به وجود آمد. یک نسل تازه نفسی وارد عرصه شده است.

امروز در گرافیک نگاه بکنید. شما کلی جوان حزب‌ اللهی دارید که در هنر گرافیک ایران، حرف برای گفتند دارند. در کاریکاتور حرف برای گفتن دارند. گاهی اوقات یک کاریکاتور کاری می‌کند که ده تا مقاله نمی‌تواند.

از هنرمندان‌مان دفاع بکنیم. لااقل آنها را بشناسیم. در شعر هم همین طور. در شعر که الحمدالله نسبت به جریانات روشنفکری و ضد انقلاب، خیلی جلوتر هستیم. در سینما هم اینجوری است. ایام سالگرد نه دی، جشنواره‌ای تحت عنوان جشنواره مردمی فیلم عمار، برگزار شد.

اسمش را اینجوری گذاشتند که فقط حزب اللهی‌ها بیایند. جشنواره عمار، جشنواره حزب اللهی‌ها است. سیصد تا اثر از نقاط مختلف کشور آمد. از فیلمنامه،‌ا از انیمیشن، از مستند، از داستانی، از کوتاه و بلند، انواع و اقسام قوالب سینمایی.

با دوستان در هئیت داوران بحث می‌کردیم. آقای طالب زاده بود. آقای طالبی بود. آقای دکتر فیاض و بعضی دوستان دیگر بودند . اینها می‌گفتند، ما همین جوری، تیمنی و تبرکی به خاطر اسم عمار گفتیم، بیاییم و داوری بکنیم اما الآن همه سر شوق آمدیم. چقدر کار خوب دارد می‌‌آید. بچه حزب اللهی در سیرجان، راجع به زدن هواپیمای ایران در خلیج فارس، انیمیشن تولید کرده است. یک فیلم کارتونی جذاب. اگر شما اینها را تحویل نگیرید، یک عده ناامید می‌شوند و انگیزه‌های آنها ریزش پیدا می‌کند. یک عده‌شان هم به آن طرف می‌روند. به جایی می‌روند که خریدار داشته باشند.

این بحثی است که متأسفانه جدی گرفته نمی‌شود. اگر ما دیندار هستیم، باید به ولی فقیه و رهبرمان نگاه بکنیم. رفتار فرهنگی او را اسوه قرار بدهیم. بالاتر از او، خود پیامبر و ائمه معصومین علیه السلام، آن زمان هنر شعر، هنر برتر بوده، شما ببینید که آنها چقدر حمایت می‌کردند. ماجرای دعبل را همه شنیده‌اند. معنوی و مادی معصومین از هنرمند انقلابی حمایت می کردند . یکی از چیزهایی که مانع می‌شود ما از آثار خوب هنری انقلاب، دفاع بکنیم، این است که:” آقا معلوم نیست اینهایی که توی هنر می‌روند، عاقبت‌شان چی است. ولش کن. از این دفاع نکن….”

من این را با بعضی از آقایان نشسته‌ام و بحث کرده‌ام. از این نوع استدلال‌های غلط گفتند. من در جواب گفتم، حسان بن ثابت کسی است که سابقه‌اش را که نگاه می‌کنید. در دوره جاهلی که اشعار جاهلی می‌گفت.
بعد از پیامبر هم که با امیرالمؤمنین همراهی نکرد. ولی در یک مقطعی در خدمت اسلام بود. او که پیامبر خدا بود، عاقبت این  آدم را به عیان می‌دید. ولی این باعث نمی‌شد که بگوید، چون ممکن است در آینده گناهی بکند، پس امروزش هم از او دفاع نکنیم. از او حمایت نکنیم. شما ببینید که حضرت چه تجلیل‌هایی از حسان بن ثابت می‌کند.

الحق و الانصاف هم در آن مقطعی که اسلام به زبان بّرای هنر نیاز داشت، از شعر و هنر خودش در مقابل دشمنان استفاده می‌کرد. سید حمیری در دوره امام صادق علیه السلام، مشهور بود که سید حمیری اهل یکی از گناهان کبیره  هم هست . ولی موقعی که پای دفاع از مکتب اهل بیت می‌رسید، شجاع‌ترین هنرمندان آن دوره بود. صریح‌ترین حرف‌ها را در قالب هنر خودش خطاب به سلطنت بنی عباس می‌زد.

ببینید که امام صادق چقدر او را حمایت کرد. با این که خیلی آدم متشرع به آن معنا هم نبود. حتی در بعضی از تواریخ هست که پدر و مادرش هم پدر و مادر خوبی نبودند. بعضی‌ها گفتند که پدر و مادرش جزو خوارج بودند. ولی یک عشقی از اهل بیت به دل خودش افتاده بود و مردانه پای این عشق ایستاده بود و از لحاظ هنری هم خیلی آدم قوی‌ای است. هنوز که هنوز است، سید حمیری به عنوان یکی از شعرای مطرح و مشهور تاریخ عرب شناخته می‌شود. می‌خواهم بگویم که ما این نمونه‌ها را داریم ولی اعتنا نمی‌کنیم. باید یک اقبال عامی در شاخه‌های مختلف هنر، فرهنگ و رسانه ما صورت بگیرد. این دو ضلع.

ضلع سومی که باید در هنر و باقی شاخه‌های فرهنگی ما مورد توجه جدی قرار بگیرد، اعتراض به کارهایی است که نمی‌شود. کارهای خوبی که صورت نمی‌گیرد. آن زمانی که آقای خاموشی دستور داد تا ما را از حوزه هنری اخراج کردند. یک عده از دانشجویان جلوی سازمان تبلیغات تظاهرات کردند که چرا تحریریه مجله سوره را اخراج کردید. دلشان هم خوش بود که یک روز به میدان فلسطین رفتیم و آنجا را به هم ریختیم. تحصن کردیم و فلان.

یکی از دوستان به من حرف جالبی زد. گفت، ببین عاقبت ما به کجا رسیده که دانشجویان جلوی سازمان تبلیغات می‌آیند و شروع به اعتراض می‌کنند و می‌گویند، آقا ترا به خدا، این یک دانه مجله را تعطیل نکنید. بگذار این که برای هفت هشت، ده هزار تا بچه حزب‌اللهی دارد منتشر می‌شود، منتشر بشود. در حالی که طرف وظیفه‌اش بوده که صد تا سوره و بهتر از سوره راه بیندازد و مطالبه تو از او باید این بوده باشد. که آن نود و نه تای دیگر کو؟ ولی ما آن قدر عقب نشینی کردیم، عقب نشینی کردیم که ترا خدا این یک دانه را تعطیل نکن. سطح توقع این قدر پایین آمده است.

صرفا اعتراض می کنیم  که آقای ارشاد! چرا این فیلم بد را ساخته‌ای؟ در حالی که باید بپرسیم  این صد تا فیلم را چرا نساخته‌ای؟ چرا ما یک فیلم راجع به شهید رجایی نداریم؟ چرا در بیست سال گذشته دو تا فیلم راجع به انقلاب اسلامی ساخته نشده است؟ در سینمایی که پول قریب به اتفاق فیلم‌ها را یا دولت کامل می‌پردازد یا بخش مهمی‌ از آن را مشارکت می‌کند. سؤالات ما باید این باشد:کارهای خوبی که انجام نمی‌شود.

اخیرا، دوستان حوزه هنری گفته‌اند که ما حاضر نیستیم، ده پانزده تا از فیلم‌های جشنواره فجر را در  سینماهای حوزه هنری نمایش بدهیم. چرا؟ به خاطر این که اینها غیر ارزشی هستند و فلان. یکی نیست از این دوستان سؤال بکند، بزرگترین قرارگاه هنری کشور در دست شما است، بزرگترین پایگاه سینمای انقلاب دست شما است، چرا در سال گذشته شما حتی یک فیلم نساختید؟ در اوج جنگ نرم، اگر تو واقعاً به ارزش‌ها متعهد و ملتزم هستی، باید شبانه روزت در این بگذرد که آن طرف دارند این همه فیلم می‌سازند. این همه شبکه‌های تلویزیونی علیه جمهوری اسلامی راه افتاده است.

تو باید شروع بکنی و علیه او از خودت یک واکنشی نشان بدهی. نه این که بعد از بیست سال بگویی، تولید سینمای حوزه هنری، تعطیل. هیچ کس به اینها گیر نمی‌دهد. کارهای خوبی که نمی‌شود را نمی‌بینیم. وقتی که مدیران فرهنگی ما با چنین نقد معیوبی روبرو می‌شوند یعنی مثلثی که فقط یک ضلع دارد  وضعیت فرهنگی را به جایی که الآن هست، می‌کشانند.

بحثم را جمع بکنم. اگر ما می‌خواهیم در وضعیت فرهنگی کشور، تغییر مثبت و تحول درستی انجام بشود، لازمه‌اش این است که ما جریان نقد خودمان را بازنگری و تکمیل بکنیم. اگر این سه تا در کنار هم بود. من معتقد نیستم که فقط به این دو ضلع دوم بپردازیم. نه خیر. اگر کار بدی هم صورت گرفت، باید به آن انتقاد و اعتراض بشود و .. و.. ولی این سه ضلع باید در کنار هم باشند. اگر اینها در کنار هم بود، جواب می‌دهد. اگر نبود، در همین حدی که تا حالا جواب داده، جواب می‌دهد. بیشتر از این توقع نداشته باشید. الگوها را هم گفتم. بهترین الگو خود آقا است. آقا کسی است که در هر سه ضلع حرف می‌زند. منابع و متونش هم موجود است. بروید و حر‌ف‌های آقا را در حوزه فرهنگ و هنر و مدیریت فرهنگی بخوانید.

اگر تصویری که ما از آقا و تفکر حزب اللهی در عرصه فرهنگ داریم به جامعه می‌دهیم، این باشد که آقا ببین. ما آدم‌های بیسواد بی‌هنر بی‌ظرافت بی‌اطلاعی نیستیم. نه تنها از هنر ایران، ما از هنر جهان مطلع هستیم. ما هزار تا رمان خارجی خوانده‌ایم. وقتی که این آدم بیاید و بگوید که فلان رمان، غلط است، خیلی فرق می‌کند با کسی که در عمرش یک داستان هم نخوانده است. در عمرش از یک اثر هنری هم لذت نبرده است.

این بخواهد شمشیر بکشد و علیه یک اثر هنری حرف بزند. پذیرش جامعه، نسبت به آن نهی خیلی بالاتر خواهد بود. موقعی که ببیند این حرف دارد از یک منبع فرهیخته صادر می‌شود. از یک منبعی که خودش هنرمند است. هنرشناس و هنرپرور است. وقتی که او بگوید، باید این علف هرز را درو کرد، خیلی راحت‌تر پذیرفته می‌شود. و ما باید با رفتار خودمان، چنین تصویری از تفکر فرهنگی حزب اللهی در جامعه ایجاد بکنیم. انشاءالله خدا توفیق بدهد که این اتفاق بیفتد.

عضو هیئت امنای دانشگاه هنر، پس از اکران این فیلم در دانشگاه هنر، در جلسه نقد این فیلم شرکت کرد و خطاب به کسانی که هیچ وقت سینما نمی‌روند، گفت: به کسانی که با سینما قهر هستند و به دلایلی که همه می‌دانیم هیچ وقت به سینما نمی‌روند (که تعداشان هم کم نیست) عرض می‌کنم، اگر این فیلم را ببینید، در واقع یک «فیلم خوب» دیده‌اید. شاید این فیلم باعث آشتیِ بخشی از بدنۀ جامعۀ ما با سینما شود.

حجت الاسلام و المسلمین پناهیان با حضور در مراسم اعطای جایزۀ شهید جانبزرگی به کارگردان فیلم قلاده‌های طلا حضور یافت و طی سخنانی در تقدیر از این فیلم گفت: ما در این فیلم تعلق خاطر فیلمساز به نظام را دیدیم و از این جهت لذت بردیم. در این فیلم، وقتی که مشکلات مطرح می‌شود، سیاهنمایی نمی‌شود و هنگامی که اقتدار نظام نشان داده می‌شود، بدون ترس و با افتخار نشان داده می‌شود.
در ادامه فرازهایی از سخنان ایشان را می‌خوانید:

فیلم قلاده‌های طلا را باید دید تا انتظار جامعه از سینما افزایش پیدا کند/ در فیلم «قلاده‌های طلا» برای نظام دلسوزی شد

• به کسانی که با سینما قهر هستند و به دلایلی که همه می‌دانیم هیچ وقت به سینما نمی‌روند (که تعداشان هم کم نیست) عرض می‌کنم، اگر این فیلم را ببینید، در واقع یک «فیلم خوب» دیده‌اید.

• فیلم قلاده‌های طلا را باید دید تا انتظار جامعه از سینما افزایش پیدا کند.

• تلقی بنده در مورد فیلم «قلاده‌های طلا» این است که بعد از تماشای فیلم، این احساس در مخاطب ایجاد می‌شود که نظام امنیت دارد و اوضاع کنترل می‌شود. حتی می‌توان گفت که این فیلم، انتظار مردم را از دستگاه‌های امنیتی بالا برد و اگر یک بار دیگر، شلوغی‌هایی پیش بیاید، مردم این احساس را خواهند داشت که دستگاه‌های امنیتی اوضاع را به خوبی کنترل می‌کنند. همچنین این فیلم «سعۀ صدر نظام» را نشان داد. در این فیلم می‌بینیم که مسئولین بر اوضاع مسلط هستند و با دستپاچگی به کنترل اوضاع نمی‌پردازند. می‌توان گفت که در فیلم قلاده‌های طلا برای نظام دلسوزی شد.

در این فیلم تعلق خاطر فیلمساز به نظام را دیدیم/ در فیلم‌های دفاع مقدس چقدر می‌توان ولایت‌مداری را پیدا کرد؟

• ما در این فیلم تعلق خاطر فیلمساز به نظام را دیدیم و از این جهت لذت بردیم. در این فیلم، وقتی که مشکلات مطرح می‌شود، سیاه‌نمایی نمی‌شود و هنگامی که اقتدار نظام نشان داده می‌شود، بدون ترس از برخی شماتتها و با افتخار نشان داده می‌شود و این موجب شده است که این یک فیلم ویژه باشد.

• در بسیاری از فیلم‌هایی که حتی با نام دفاع مقدس ساخته شده، یا تعلق خاطر به نظام دیده نمی‌شود و یا اینکه درک صحیحی از انقلاب ندارند. بسیاری اوقات در فیلم‌های دفاع مقدس می‌بینیم که معانی و مفاهیم دفاع مقدس تقلیل داده شده است. بر اساس آماری که از وصیت‌نامه‌های شهدای دفاع مقدس گرفته شده است، به طور متوسط در هر وصیت‌نامه‌ای چهار مرتبه از امام حسین(ع) و عاشورا سخن گفته شده و به طور متوسط چهار مرتبه نیز از «ولایت فقیه» و لزوم تبعیت از رهبری سخن گفته شده است(ماهنامۀ معرفت/شمارۀ ۶۵) با این وجود، شما در فیلم‌های دفاع مقدس ببینید که چقدر ولایت‌مداری می‌توان پیدا کرد؟ گاهی اوقات حتی در این فیلم‌ها اسلام هم دیده نمی‌شود بلکه فقط اخلاق دیده می‌شود و آن هم از نوع اخلاق سکولارِ منهای معنویت ناب انقلابی.

• بی‌دلیل نیست که در میان بسیاری از فیلم‌ها، توجه ویژه‌ای به فیلم قلاده‌های طلا شده است. مردم ما گوشه و کنایه‌هایی را که در بسیاری از فیلم‌ها نسبت به نظام زده شده است را دیده‌اند، همچنان که در این فیلم، تعلق خاطر به نظام را دیدند. فیلمسازها نیز این موضوع را به خوبی درک می‌کنند و می‌توان نمونه‌هایش را ذکر کرد که اگر فیلمساز دیگری می‌خواست همین فیلم را بسازد مثلاً شاید جای بازیگر دختر و پسر را در آن نقشی که داشتند، عوض می‌کرد.

شاید برای اولین بار در این فیلم «دشمن» به ‌طور جدّی، نشان داده شد/ متأسفانه بعضی‌ها خجالت می‌کشند که در مورد دشمن صحبت کنند

• ویژگی‌ دیگری که می‌توان برای این فیلم برشمرد این است که شاید برای اولین بار در این فیلم «دشمن» به ‌طور جدی دیده شد و نشان داده شد که «ما دشمن داریم». این موضوعی است که حتی در برخی از فیلم‌های دفاع مقدسی نیز دیده نمی‌شود و بعضاً در این فیلم‌ها مسألۀ «دشمن» به شوخی گرفته شده است. معلوم نیست که چه هدفی دنبال می‌شود و آیا می‌خواهند بگویند که ما دشمن نداریم یا اینکه می‌خواهند بگویند باید دشمنی‌ها را کنار بگذاریم؟!

• ما دشمن را در این فیلم دیدیم و نسبت به آن غضب پیدا کردیم. این برای ما یک امر مقدس است و یکی از عناصر حماسه همین است. ما امیدواریم که در فیلم‌های دیگر نیز مسألۀ دشمن به همین روشنی و البته هنرمندانه نمایش داده شود. متأسفانه بعضی‌ها خجالت می‌کشند که در مورد دشمن صحبت کنند. آن‌طور که بنده به خاطر دارم، اولین نوار صوتی‌ که دشمنان ما در خارج از کشور، در مورد سخنان مقام معظم رهبری طنز تهیه کرده بودند و کلمات ایشان را جابه‌جا کرده بودند، راجع به تمسخر کردن کلمۀ «دشمن» در بیانات ایشان بود.
این فیلم غضب دشمنان ما را برانگیخت و دشمنان آن را تحریم کردند

• نکتۀ دیگر در مورد فیلم قلاده‌های طلا این است که این فیلم غضب دشمنان ما را برانگیخت و دشمنان این فیلم را تحریم کردند. همان‌طور که حضرت امام فرمودند یکی از علامت‌های حقانیت ما این است که دشمنان از ما بد بگویند. بر این اساس شما دربارۀ فیلم‌هایی که غضب دشمنان ما را برانگیخته نکرده یا آن را تحریم نکردند و یا حتی از آن استقبال کرده‌اند، تأمل کنید.

• دشمنان ما نسبت به موضوع دفاع مقدس ما کاملاً حساس هستند. (مثلاً افرادی مانند طالبان را به عنوان بَدَل درست کرده‌اند تا وجهۀ خوبِ رزمندگان ما را خراب کنند) حالا شما ببینید دشمنان ما نسبت به کدام یک از فیلم‌های دفاع مقدسی حساس هستند؟ تحریمی که برای فیلم قلاده‌های طلا شد، باید برای فیلم‌های دفاع مقدسی ما نیز می‌شد اما چقدر ما بی‌روح کار می‌کنیم که این اتفاق نمی‌افتد.
امیدواریم که آقای طالبی در فیلم‌های بعدیِ خود رویکرد جهانی داشته باشند

• در پایان، از میان چند انتقاد یا پیشنهادی که در مورد این فیلم دارم، تنها یک پیشنهاد را عرض می‌کنم و آن اینکه: «آقای طالبی! برای بینندگان جهانی فیلم بسازید.» بعضی از اِلِمان‌ها و نمادها در این فیلم وجود داشت که فقط ایرانی‌ها می‌توانستند بفهمند. البته این فیلم تلاش مقدسی برای بصیرت‌بخشی در جامعه بود، ولی بنده احساس می‌کنم که واقعاً امروز ضرورت بیشتری وجود دارد که دربارۀ همین قصۀ فتنه، مردم اروپا و آمریکا را روشن کنیم. اگر در یک گوشه‌ای از آمریکا تظاهرات شود که «چرا با ایران دشمنی می‌کنید»، ما باید به این وسیله آن تظاهرات را رونق دهیم. باید فیلم‌هایی ساخته شود که در آن سوی مرزها نیز قابل فهم باشد و لذا این فیلم‌ها نباید صرفا با زبان ایرانی و با نمادهای فرهنگِ ایرانی ساخته شود. مثلاً بعضی از فیلم‌های پرفروش دفاع مقدس را می‌بینیم که زبان فیلم کاملاً ایرانی است و حتی در کشور همسایه‌ای که از نظر فرهنگی نیز نزدیک هستیم، کمتر فهمیده می‌شود.

• البته من نمی‌گویم که این فیلم را در کشورهای دیگر نمی‌توان نمایش داد، شاید دیگران هم ببینند و ارتباط برقرار کنند. ولی بنده وقتی این فیلم را می‌دیدم در جای‌جای فیلم به یاد جهانی می‌افتادم که نسبت به آن مسئولیت داریم.

• آقای طالبی! کسی مانند شما که سینماگر هستید، می‌تواند برای مردم جهان حرف بزند. و امیدوارم این رویکرد جهانی را بیش از پیش در آثارتان در نظر بگیرید.

اعطای جایزۀ شهید جانبزرگی به فیلم «قلاده‌های طلا» و تندیس «حاج احمد متوسلیان»/ رونمایی از تندیس انقلابی غریب- حاج احمد متوسلیان/ جایزۀ شهید جان بزرگی به آثار انقلابی داده می‌شود

پناهیان بخش کوتاهی از سخنان خود را هم به ویژگی‌های «شهید جانبزرگی» و جایزۀ او و نیز تندیس «حاج احمد متوسلیان» اختصاص داد:
• تندیسی که در حاشیۀ این جلسه از آن رونمایی می‌شود، تندیسی است که برای یک انقلابیِ غریب به نام «حاج احمد متوسلیان» ساخته شده است. به دلیل اینکه شهادت ایشان محرز نشده است مانند شهدا از ایشان تقدیر نشده است و نیز به دلیل اینکه از ایشان خبری نیست از غربت مضاعفی برخوردار هستند. دوستان دانشجو بعد از سفر لبنان انگیزه‌ای پیدا کردند که تندیسی از ایشان بسازند تا در یک پارک، در مرز سرزمین‌های اشغالی نصب شود. ما هر دو اثر (قلاده‌های طلا و تندیس حاج احمد متوسلیان) را آثاری انقلابی می‌دانیم و از این جهت جایزۀ شهید جانبزرگی به هر دو اثر تقدیم می‌شود.

• اما چرا جایزه به نام شهید جان بزرگی است چون او کسی بود که جان خود را در راه ثبت تصاویر دفاع مقدس داد. او یکی از بزرگترین عکاسهای دفاع مقدس بود و در همان حلبچه که یک فاجعه جهانی رخ داد و عکس‌های او از حلبچه جاودانه است، مسموم شد و در سالهای اخیر به شهادت رسید. برای اولین بار «سوگوارۀ عکس عاشورا» را در کشور راه‌اندازی کرد و بعد از ایشان بقیه متوجه شدند که می‌توان از عزاداری عاشورای اباعبدالله(ع) عکس گرفت و نمایش داد. جا دارد که ما به عنوان یک هنرمند حماسی، نام و یاد شهید جانبزرگی را نگه داریم. جایزه‌ای که به نام این شهید عزیز به آثار انقلابی داده می‌شود، باعث می‌شود نام و یاد او برای آیندگان باقی بماند.

منبع: پایگاه ۵۹۸

اللّهمّ اعطه فى نفسه و ذریّته و شیعته و رعیّته و خاصّته و عامّته و عدوّه و جمیع اهل الدّنیا ما تقرّ به عینه و تسرّ به نفسه.

تبریک عرض میکنم عید نوروز و فرا رسیدن سال نو را به همه‌ى هم‌میهنان عزیز در سراسر کشور، و به همه‌ى ایرانیانى که در هر نقطه‌اى از دنیا سکونت دارند، و به همه‌ى ملتهائى که عید نوروز را گرامى میدارند؛ بالخصوص تبریک عرض میکنم به خانواده‌هاى عزیز شهیدان، به جانبازان، به خانواده‌هاشان، به همه‌ى ایثارگران، به همه‌ى فعالان عرصه‌هاى مختلف. آرزو میکنم و دعا میکنم که خداوند متعال براى ملت ایران بهروزى، شادى، نشاط و دلِ خوش در این سال جدید مقدر بفرماید و بدخواهان این ملت را در اهدافشان، در تلاشهاشان ان‌شاءاللّه ناکام کند.

سالى که گذشت – سال ۹۰ – یکى از سالهاى پرحادثه در سطح جهان و در منطقه و در کشور ما بود. آنچه که در مجموع انسان مشاهده میکند، این است که این حوادث بر روى هم به سود ملت ایران و در راه کمک به هدفهاى آن، تمام شده است. آن کسانى که اهداف بدخواهانه‌اى درباره‌ى ملت ایران و ایران و ایرانى در سر میپرورانند، در کشورهاى غربى دچار مشکلات گوناگون هستند. در سطح منطقه، ملتهائى که جمهورى اسلامى از آنها همواره حمایت کرده است، به هدفهاى بزرگى دست پیدا کرده‌اند؛ دیکتاتورهائى به زیر کشیده شدند؛ قانونهاى اساسىِ مبتنى بر اسلام در کشورهائى تصویب شد؛ دشمن درجه‌ى یک امت اسلامى و ملت ایران – یعنى رژیم صهیونیستى – در محاصره قرار گرفت. در داخل کشور، به معناى حقیقى کلمه، سال ۹۰، سال بروز اقتدار ملت ایران بود. در جنبه‌ى سیاسى، ملت ایران در این سال، چه در راهپیمائى بیست و دوى بهمن، چه در انتخابات دوازدهم اسفند، آنچنان حضورى از خود نشان داد و آنچنان شاخصى را براى اقتدار ملى در تاریخ منطقه ثبت کرد که نظیر آن را در گذشته کمتر داشتیم.

با وجود این‌همه دشمنى، این‌همه تبلیغات، این‌همه تهاجمهاى خصمانه و بدخواهانه، ملت ایران در طول این سال، با همه‌ى وجود توانست حضور خود را در صحنه، نشاط خود را، آمادگى خود را در عرصه‌هاى گوناگون علمى و اجتماعى و سیاسى و اقتصادى نشان بدهد و اثبات کند. بحمداللَّه سالى بود که با همه‌ى سختى‌ها، داراى دستاوردهاى بزرگى بود. همچنان که قبلاً عرض شده است، شرائط، شرائط بدر و خیبر بود؛ یعنى شرائط قبول چالشها و دشوارى‌ها و غلبه‌ى بر آنها.

همان طورى که اولِ سال گذشته اعلام شد، سال ۹۰، سال جهاد اقتصادى بود. اگرچه هوشمندان و آگاهان میدانستند که این نام و این جهتگیرى و شعار براى سال ۹۰ یک امر لازم است، اما بعد تلاشهاى دشمنان در این سال هم همین را اثبات کرد و نشان داد. دشمنان ما از اوائل سال، حرکت خصمانه‌ى خودشان را در عرصه‌ى اقتصادى نسبت به ملت ایران آغاز کردند؛ اما ملت ایران، مسئولین، آحاد مردم، دستگاه‌هاى مختلف، با تدبیرهاى هوشمندانه‌اى توانستند با این تحریمها مقابله کنند و مواجهه‌ى آنها تا حدود زیادى توانست اثر این تحریمها را خنثى کند و حربه‌ى دشمن را کُند کند. سال ۹۰، سال فعالیتهاى بزرگ علمى بود؛ که من ان‌شاءاللَّه در فرصت سخنرانى، برخى از پیشرفتهاى علمى و اقتصادى و تلاشهاى گوناگون را براى ملت عزیزمان شرح خواهم داد. سال ۹۰ سالى بود پر چالش، و سالى بود پر نشاط، و سالى بود که ملت ایران به فضل الهى توانست بر چالشهاى موجود غلبه کند.

ما امسال سال دیگرى را در پیش داریم که به امید خدا و با توکل بر پروردگار، باز ملت ایران با فعالیت خود، با تلاش خود، با هوشمندى خود در این سال خواهد توانست پیشرفتهاى زیادى را براى خود به ارمغان بیاورد. به تشخیص من، بر طبق گزارشها و مشاوره‌ى با افراد مطلع و آگاه، به این نتیجه میرسیم که عرصه‌ى چالش مهم در همین سال جارى – که این سال، امروز و از این ساعت شروع میشود – عرصه‌ى اقتصادى است. جهاد اقتصادى چیزى نیست که تمام‌شدنى باشد. مجاهدت اقتصادى، حضور جهادگونه در عرصه‌هاى اقتصادى، براى ملت ایران یک ضرورت است.

من امسال تقسیم میکنم مسائل مربوط به جهاد اقتصادى را. یک بخش مهم از مسائل اقتصادى برمیگردد به مسئله‌ى تولید داخلى. اگر به توفیق الهى و با اراده و عزم راسخِ ملت و با تلاش مسئولان، ما بتوانیم مسئله‌ى تولید داخلى را، آنچنان که شایسته‌ى آن است، رونق ببخشیم و پیش ببریم، بدون تردید بخش عمده‌اى از تلاشهاى دشمن ناکام خواهد ماند. پس بخش مهمى از جهاد اقتصادى، مسئله‌ى تولید ملى است. اگر ملت ایران با همت خود، با عزم خود، با آگاهى و هوشمندى خود، با همراهى و کمک مسئولان، با برنامه‌ریزىِ درست بتواند مشکل تولید داخلى را حل کند و در این میدان پیش برود، بدون تردید بر چالشهائى که دشمن آن را فراهم کرده است، غلبه‌ى کامل و جدى پیدا خواهد کرد. بنابراین مسئله‌ى تولید ملى، مسئله‌ى مهمى است.

اگر ما توانستیم تولید داخلى را رونق ببخشیم، مسئله‌ى تورم حل خواهد شد؛ مسئله‌ى اشتغال حل خواهد شد؛ اقتصاد داخلى به معناى حقیقى کلمه استحکام پیدا خواهد کرد. اینجاست که دشمن با مشاهده‌ى این وضعیت، مأیوس و ناامید خواهد شد. وقتى دشمن مأیوس شد، تلاش دشمن، توطئه‌ى دشمن، کید دشمن هم تمام خواهد شد.

بنابراین همه‌ى مسئولین کشور، همه‌ى دست‌اندرکاران عرصه‌ى اقتصادى و همه‌ى مردم عزیزمان را دعوت میکنم به این که امسال را سال رونق تولید داخلى قرار بدهند. بنابراین شعار امسال، «تولید ملى، حمایت از کار و سرمایه‌ى ایرانى» است. ما باید بتوانیم از کارِ کارگر ایرانى حمایت کنیم؛ از سرمایه‌ى سرمایه‌دار ایرانى حمایت کنیم؛ و این فقط با تقویت تولید ملى امکان‌پذیر خواهد شد. سهم دولت در این کار، پشتیبانى از تولیدات داخلىِ صنعتى و کشاورزى است. سهم سرمایه‌داران و کارگران، تقویت چرخه‌ى تولید و اتقان در کار تولید است. و سهم مردم – که به نظر من از همه‌ى اینها مهمتر است – مصرف تولیدات داخلى است. ما باید عادت کنیم، براى خودمان فرهنگ کنیم، براى خودمان یک فریضه بدانیم که هر کالائى که مشابه داخلى آن وجود دارد و تولید داخلى متوجه به آن است، آن کالا را از تولید داخلى مصرف کنیم و از مصرف تولیدات خارجى بجد پرهیز کنیم؛ در همه‌ى زمینه‌ها: زمینه‌هاى مصارف روزمرّه و زمینه‌هاى عمده‌تر و مهمتر. بنابراین ما امیدوار هستیم که با این گرایش، با این جهتگیرى و رویکرد، ملت ایران در سال ۹۱ هم بتواند بر توطئه‌ى دشمنان، بر کید و مکر بدخواهان در زمینه‌ى اقتصادى فائق بیاید.

از خداوند متعال درخواست میکنیم که ملت ایران را در این صحنه و در همه‌ى صحنه‌ها موفق و مؤید بدارد. روح امام بزرگوار را شاد و از ما راضى کند. ارواح طیبه‌ى شهیدان عزیز ما را با اولیائشان محشور فرماید.

والسّلام علیکم و رحمةاللّه و برکاته‌

مرحوم سید احمد خمینی گفتند: اطاعت از آیت‌الله خامنه‌ای، اطاعت از امام است. هرکس منکر این معنا شود، مطمئن باشید در خط امام نیست و در خط آمریکاست.

عزیزان من! انتخابات در پیش است. من به شما عرض می کنم همه در انتخابات شرکت کنید. همه در روز رأی گیری برای نمایندگی مجلس، نامزد انتخاباتی مشخّص کنید و اسم آنها را در ورقه ها بنویسید و در صندوقهای انتخابات بیندازید. همه این کار را بکنند. بگردید آدمهای صالح را پیدا کنید.
مجلس شورای اسلامی، مهم است. مجلس شورای اسلامی، به اعتباری، حسّاسترین و مؤثّرترین نهاد قانونی کشور است.

اگر نماینده ای بی علاقه به انقلاب و کشور و بی اعتقاد به قانون اساسی به مجلس راه پیدا کند که مصالح این کشور برایش مهم نباشد؛ دشمنی های استکبار جهانی را نفهمد، دلش بخواهد که از استکبار جهانی تملّق بگوید و در روزنامه ها و مجلّات وابسته به صهیونیست ها اسمش را درشت بنویسند و بگویند فلانی با سیاست نظام جمهوری اسلامی مخالفت کرد؛ چنین نماینده ای مجلس را خراب می کند، ملت را خراب می کند، کشور را هم خراب می کند؛ پس به درد نمی خورد.

اگر نماینده ای بر سرِ کار آید که قبل از ورود به مجلس، خود را وامدار دیگران کرده و مجبور باشد در مجلس وام آنها را ادا کند؛ نان هایی به قرض گرفته باشد و بخواهد به مجلس که رفت، قرض خود را ادا کند؛ به درد نمی خورد.

اگر نماینده ای به مجلس برود که از مسائل کشور درک لازم را نداشته باشد؛ فاقد هوشمندی، آگاهی، سواد و معرفت لازم باشد، به درد نمی خورد

استادی که با دیگران هم فرق داشت

یادم هست که در همین شهر قم بنده درس منظومه مرحوم آقای فکور می‌رفتم. مسجد کوچکی بود رو به روی مسجد فاطمیه که امکانات چندانی نداشت. زیلوی پاره‌ای هم بود که فقط یک تکه از مسجد را می‌پوشاند و باید روی زمین می‌نشستیم. از شدت سرما می‌لرزیدیم. وضع حوزه این طور بود. هفته‌ای یک مرتبه غذای پختنی می‌خوردیم. غذای پختنی هم یک کاسه آبگوشت بود که چند دانه نخود و یک سیب زمینی و شاید گاهی تکه دنبه‌ای هم در آن پیدا می‌شد. با چنین شرایطی طلبه‌ای پیشرفت کرد و کم‌کم استاد شد، استادی که با دیگران هم فرق داشت. به تدریج، طلبه‌های جوان به او علاقه‌مند شدند. در مسجد محمدیه درس می‌خواند، آن جایی که از سر و صدای ماشین نمی‌شد صدا را درست شنید، میکروفون هم نبود. این آدم، با این وضع، در چنین شرایطی، موقعیتش در جامعه به جایی رسید که وقتی اسمش برده می‌شد، رئیس‌جمهور آمریکا می‌لرزید. این موقعیت نه از راه پول پیدا شد، نه به وسیله زور و نه از راه قدرت‌های دیگری که کمابیش با آن آشنا هستیم و نمونه‌های آن را در دنیا شاهد هستیم. حتی به‌عنوان یک گروه مذهبی یا عرفانی که گروهی مرید داشته باشد، هم نبود.

حاضر نبود در خیابان کسی همراهش راه برود/رساله‌اش را مجانی به کسی نمی‌داد

امام اصلا اهل مرید بازی به هیچ معنا نبود. وقتی شاگردانش از او سؤال درسی می‌پرسیدند، می‌ایستاد، جوابشان را می‌داد و بعد می‌گفت بفرمایید. حاضر نبود وقتی در خیابان راه می‌رود کسی همراهش راه برود. شائبه این‌که فکر ریاستی باشد، کسی را دور خودش جمع کند و قدرتی به هم بزند، در وجود این مرد نبود. ساده‌ترین کاری که یک استاد حوزه می‌تواند بکند و همه از او توقع دارند، این است که اگر مرجعی از دنیا رفت، به‌عنوان این‌که استادش بوده مجلس فاتحه‌ای برای او بگیرد. مرحوم آیت‌الله بروجردی که از دنیا رفتند، چهل روز همه حوزه‌ها تعطیل مطلق بود، شبانه روز، صبح و ظهر و عصر و شب مجلس فاتحه بود، هر چه به حضرت امام اصرار کردند که آقا شما هم یک مجلس ختم بگیر؛ حاضر نشد! تا این‌که بعد از چهل روز شاگردانش گفتند آقا ما فردا به نام شما مجلس فاتحه می‌گیریم، چه بخواهید چه نخواهید! بعد از همه این‌ها، از او رساله عملیه خواستند، گفت حاشیه‌ای بر عروه دارم به آن مراجعه کنید؛ حاضر نشد رساله بنویسد و بدهد چاپ کنند. چند نفر از شاگردانش رساله توضیح‌المسائل را با فتاوای ایشان در حاشیه عروه تطبیق دادند، مرحوم آقای پسندیده هم پول چاپش را داد؛ بالاخره خود امام پول برای این کار نداد و بعد هم حاضر نمی‌شد که رساله‌اش را مجانی به کسی بدهد. می‌گفت هر کس می‌خواهد به رساله عمل کند، برود از بازار بخرد.

این شیوه زندگی ما را به یاد زندگی پیغمبر اکرم صلی الله و علیه و اله و امیرالمؤمنین علیه‌السلام در صدر اسلام می‌انداخت. روز دوازدهم محرم وقتی ایشان در مدرسه فیضیه صحبت کرد آدم به یاد روزی می‌افتاد که امیرالمؤمنین ‌سلام الله علیه با پارچه پشمینه‌ای روی دوش و کفشی از لیف خرما بر پا و شمشیری در دستش ایستاده بود روی سنگی و سخنرانی می‌کرد؛ یعنی امام از آن مکتب درس گرفته بود؛ الگوی زندگی‌اش زندگی علی علیه‌السلام بود؛ قدم به قدم زندگی امام الگو گرفته از امیرالمؤمنین(ع) است؛ حتی از مبارزه آن حضرت با خوارج و… امام آدم محافظه کاری که فقط به تسبیح و ذکر و ورد و این حرف‌ها اکتفا بکند، نبود؛ عبادت‌هایش، گریه‌های نیمه شبش، پیشانی‌اش بر سجده‌ بود؛ با شمشیر بیانش هم می‌گفت آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند، شاه باید برود و… البته ما با امام خیلی تفاوت داریم؛ اما به هر حال باید شباهتی با ایشان داشته باشیم… باید سعی کنیم زندگی ما رنگی از زندگی امام داشته باشد. بنده که خیلی کوچک‌تر از این حرف‌ها هستم، بزرگترهای من هم امید ندارند که بتوانند مثل زندگی امام را داشته باشند. کسانی که خیال می‌کنند می‌توانند مثل امام زندگی کنند، برای این است که امام را نمی‌شناختند. کسی که بهتر از همه امام را شناخت مقام معظم رهبری بود. بارها صریح می‌گفت من مرید امام بودم.

نگرانی برای بعضی مسائل سیاسی واجب متعین است

ما چند نفر طلبه و غیر طلبه برای مسأله‌ای نگران بعضی مسائل سیاسی کشورمان هستیم. تا همین حد هم کار مقدسی است؛ شاید اگر کمی عینک آدم ریزبین باشد، بتواند بگوید این نگرانی واجب شرعی و واجب متعین است. اگر شما تأثیر بعضی کارها را در روند امور کشور و بعد هم در معادلات جهانی و هم‌چنین در آینده جهان حساب کنید، کار خیلی عظیمی است. مثل همان چهار تا عربی که همراه پیامبر بودند، نمازی می‌خواندند، روزه‌ای می‌گرفتند و حداکثر در کنار پیامبر می‌جنگیدند؛ اما همین کارهای ساده آن‌ها نتیجه را به این‌جا رساند که سه میلیارد جمعیت عالم تحت تأثیر همان حرکت‌ها، همان حرف‌ها و همان صحبت‌های ساده و همان لباس‌های پشمینه قرار گرفتند؛ همان اعراب ساده اسلام را به این‌جا رساندند، انسان‌ها را هدایت کردند. جلوی فسادها را گرفتند، تا می‌رسد به زمان سیدالشهدا علیه السلام و سایر ائمه اطهار صلوات‌الله علیهم‌اجمعین.

ما افتخار این را داریم که خدای متعال نعمت تشیع، نعمت معرفت اهل‌بیت، نعمت وجود امام و پیروی از امام را به ما داد؛ باید قدر این نعمت‌ها را بدانیم و اهمیت وظیفه‌ای که بر دوش‌مان است را بشناسیم. در نتیجه همه تلاش‌هایی که صد و بیست و چهار هزار پیغمبر و ائمه طاهرین کردند، به دست مبارک حضرت امام و به برکت خون‌های شهدا کار به این‌جا رسید که پرچم اسلام به‌عنوان یک کشور اسلامی و شیعی در دنیا بلند است و عالم روی آن حساب می‌کند. امروز وقتی اسم آمریکا برده می‌شود در مقابلش ایران مطرح می‌شود، ایرانی که زمانی رئیسش نوکر دست چندم وزیر خارجه آمریکا بود. اما امروز این عزت را خدا داده است. در مقابل این نعمت ما چه وظیفه‌ای داریم؟ خیلی کوتاه نظری است که کسی در این شرایط به فکر خودش یا فکر بستگانش باشد؛ آدم باید خیلی پست باشد که شرف انسانی، روح شکرگزاری از نعمت‌های خدا، آبروی اهل‌بیت، قدردانی از خون‌های شهدا که در طول تاریخ از صحرای کربلا تا کربلاهای ایران ریخته شده، همه این‌ها را بدهد در مقابل این‌که چهار روز روی صندلی ریاست بنشیند، یا چند تا صفر جلوی حساب بانکی‌اش اضافه بشود.

آدمی‌زاد همیشه بر سر دو راهی‌ و لغزشگاه قرار دارد، هیچ کس هم مصون نیست هر چه اولیای خدا مقامشان بالاتر بود ترسشان از سقوط بیش‌تر از دیگران بوده است. این طور نیست که آدم وقتی مقامات معنویش بالاتر رفت خیالش راحت شود و خیال کند که دیگر مصونیت پبدا می‌کند. در سیره پیغمبر اکرم و ائمه اطهار صلوات‌ الله ‌علیهم‌اجمعین‌ با مقام عصمتی که داشتند، وضعیت چگونه است؟ همسر پیغمبر می‌گوید نیمه‌ی شب پیغمبر آرام از بستر برخاست و مشغول عبادت شد، سر بر سجده گذاشت و شروع به گریستن کرد؛ دیدم در سجده می‌گوید “الهی لا تکلنی الی نفسی”؛ خدایا من را به خودم وامگذار! می‌ترسید که خدا یک لحظه او را وابگذارد. جایی که پیغمبر صلی الله و علیه و آله این طور باشد تکلیف من و شما چیست؟ فرد ساده‌ای که نمی‌تواند نقشی در زندگی اجتماعی داشته باشد نگرانی از این مسائل ندارد؛ اما ما نمی‌توانیم انکار کنیم که هر کدام از ما قادریم سهمی در فعالیت‌های اجتماعی داشته باشیم؛ توان ما در این جریان صفر نیست؛ پس برای ما این مسأله مطرح است که نیروی خود را چگونه صرف کنیم تا در مقابل این همه نعمتی که خدا به ما داده به‌عنوان شکر جزئی از این نعمت‌ها تلقی بشود و روز حساب اولا در پیشگاه اولیای دین، پیغمبر اکرم و ائمه اطهار صلوات الله ‌علیهم‌اجمعین‌ سرافکنده نباشیم، ثانیا در مقابل شهدایی که در طول تاریخ، به خصوص در دوران انقلاب و دفاع مقدس به شهادت رسیده‌اند شرمگین و خجالت‌زده نباشیم. چه کنیم؟

اگر این کار را نکنند یعنی به دست خودشان قبر خود را کنده‌اند

من صحبت بعضی از سیاست‌مداران را عرض می‌کنم؛ حاصل صحبت‌هایی که من در این زمینه‌ها شنیده‌ام در چند جمله خلاصه می‌شود: نکته اول این‌که آمریکا و کشورهای غربی و همه دشمنان خارجی اسلام مارهای زخم‌خورده‌ای هستند که برای جلوگیری از استقرار و ثبات نظام ما هر چه بتوانند تلاش می‌کنند تا بین ما ایجاد اختلاف، شکاف و تشنج بکنند. نکته دوم این است که گروهک‌های داخلی که دلبستگی به این نظام، اسلامیت نظام و ارزش‌های اسلامی، به خصوص ولایت‌فقیه ندارند، تصمیم دارند هر چه بتوانند نیروهایشان را متراکم کنند؛ زمان انتخابات هم فرصت خوبی است که جای پایی باز کنند. دشمنان داخلی اگر این کار را نکنند یعنی به دست خودشان قبر خود را کنده‌اند؛ تنها کاری که می‌تواند موجب ادامه حیات این‌ها بشود، همین است که با هم ائتلاف کنند و پشت پرده کاری کنند که نامی از آن‌ها در صحنه سیاسی کشور باقی بماند. از این دو مقدمه نتیجه گرفته می‌شود که ما، هم از جانب دشمنان خارجی در معرض تهدید هستیم و هم از طرف گروهک‌ها و دشمنان داخلی. در نتیجه بزرگ‌ترین وظیفه ما این است که در مقابل همه این‌ها به وحدتی برسیم که بتوانیم برنده انتخابات بشویم. اگر بین خود ما اختلاف بیافتد حتما شکست می‌خوریم. بنابراین واجب‌ترین کاری که بر عهده ماست، این است که اختلافات را کنار بگذاریم. این مقدمه و نتیجه آن خیلی منطقی به نظر می‌رسد و گمان نمی‌کنم کسی در این مقدمات تردید کند؛ اما نتیجه عملی که از آن گرفته می‌شود چیست؟ چه وحدتی، چگونه و با چه کسانی این مقصد را تأمین می‌کند؟ یکی از آقایان که من با او صحبت می‌کردم، می‌گفت ما باید کاری کنیم که اولا حضور مردم در انتخابات حداکثری باشد، کسانی به بهانه‌های مختلف انتخابات را تحریم نکنند، کاری نکنیم که شرکت در انتخابات کم شود و درصد کمی از مردم شرکت کنند. بنابراین باید در پذیرش افراد و کسانی که نامزد انتخابات می‌شوند کمی انعطاف وجود دااشته باشد و نهایتا هم سعی کرد که اصول‌گرایان لیست واحدی بدهند.

برای اصلاح طلبان فرقی نمی‌کند یک لیست یا دو لیست بدهیم/ آن‌ها کار خودشان را می‌کنند

من به‌عنوان طلبه‌ای که درس و بحثی داریم و اگر مسأله‌ای با دین و اسلام ارتباط پیدا کند، می‌گوییم این مسأله با اسلام می‌سازد یا نمی‌سازد، در جواب این آقا گفتم شما تصور می‌کنید ما می‌توانیم کاری کنیم که مخالفان اصول‌گرایی در انتخابات شرکت نکنند؟ مثلا اگر ما لیست واحدی بدهیم آن‌ها در انتخابات شرکت نمی‌کنند؟ بر فرض که این تصور صحیح باشد و بتوانیم این کار را بکنیم، اما آیا این صحیح است که ما انتخابات را آن چنان یک جانبه برگزار کنیم که در مجلس هیچ کسی از مخالفین اصولگرایان حضور نداشته باشد و همه یک دست باشند؟ اصلا این کار نه شدنی است و نه صحیح است؛ اصلاح‌طلبان در هر حال در انتخابات شرکت می‌کنند و لیست خودشان را می‌دهند، طرفدارانشان هم به آن‌ها رأی خواهند داد، چه ما یک لیست سی نفری یا دو لیست بدهیم، یا نه. رفتار ما تأثیری در رأی دادن آن‌ها نخواهد گذاشت. آن‌ها تصمیم دارند در انتخابات شرکت کنند و چند نفری هم برنده خواهند داشت؛ این واقعیتی است که هنوز هم کسانی طرفدار آن‌ها هستند؛ صریحا هم حمایت می‌کنند. اشخاص نسبتا موجهی هم دارند که مردم از آن‌ها چندان بدی ندیده‌اند و اگر اصلاح طلبان آن‌ها را معرفی کنند رأی می‌آورند. پس ما یک لیست یا دو لیست بدهیم برای آن‌ها فرقی نمی‌کند؛ آن‌ها کار خودشان را می‌کنند.

آیا احتمال اینکه دشمنان برای فرستادن افرادشان به مجلس کسانی را در لباس اصولگرایی مطرح کنند، نیست؟

اما آیا این احتمال وجود ندارد که دشمنان نظام برای این‌که افراد خودشان را به مجلس بفرستند کسانی را در لباس اصولگرایی مطرح کنند؟ ما که همه را نمی‌شناسیم، کسانی هستند که ممکن است با قیافه‌ای حق به‌جانب تظاهر به اصول‌گرایی کنند، از مقام معظم رهبری هم تعریف کنند و احیانا هم از حامیان واقعی خود بد بگویند. آیا درست است که ما به‌عنوان حفظ وحدت و برای این‌که لیست ما رأی بیش‌تری بیاورد یا تعداد رأی دهندگان بیش‌تر شود، چنین کسانی را بپذیریم؟ اگر چنین شد ما برنده‌ایم یا آن‌ها؟ آن‌ها از موقعیت اصولگرایان و زحماتی که کشیده‌اند، اخلاصی که داشتند و آبرویی که در طول این سی سال کسب کردند بهره‌برداری کنند برای این‌که افراد خودشان را وارد مجلس کنند، حالا ما برنده‌ایم یا آن‌ها؟ ما نمی‌توانیم کاری بکنیم که آن‌ها در انتخابات شرکت نکنند یا نامزدهایشان را معرفی نکنند یا طرفدارانشان به آن‌ها رأی ندهند؛ این کار از ما بر نمی‌آید. کاری که می‌توانیم انجام دهیم این است که نگذاریم کسانی که احتمال می‌دهیم نفوذی دشمنان هستند رأی بیاورند. والا اگر به اسم حفظ وحدت انعطاف داشته باشیم و اجازه دهیم چند نفر هم از آن‌ها بیایند، عملا بخشی از قدرت مجلس را در دست می‌گیرند؛ بالاخره یک دشمن هم زیاد است.

ما اگر در مقابل خدا و اولیای خدا و شهدایمان وظیفه‌ای داشته باشیم این است که نگذاریم افراد فاسد وارد مجلس شوند. طبعا از یک طرف باید افراد صالحی را معرفی کنیم که برای مردم قابل قبول باشد، هم خود ما اطمینان داشته باشیم، هم مردم آن‌ها را بشناسند و به آن‌ها رأی بدهند و از سوی دیگر باید مواظب باشیم دشمنان نظام و کسانی که یقین یا ظن داریم که دلشان با آن‌هاست، نفوذ نکنند. اما آیا ما باید به دنبال این باشیم که اصلا هیچ کاندیدایی از آن‌ها تأیید نشود؟ این در اختیار شورای نگهبان است ومبانی و قواعدی برای این کار وجود دارد. شاید کسانی باشند که واقعا مشکل آن چنانی ندارند، شورای نگهبان نمی‌تواند چنین کسانی را رد کند؛ بسیاری از این افراد آدم‌های خاکستری هستند، در گذشته هم خیانت بزرگی از آن‌ها دیده نشده، شورای نگهبان نمی‌تواند این افراد را رد کند، چون دلیلی برای این کار ندارد. بنا براین ممکن است دشمن از دو کانال وارد شود، هم از آرای طرفداران فتنه استفاده کند و هم از این نیروهای تقلبی که به‌عنوان اصول‌گرا معرفی کرده‌اند، در صورتی که واقعا این طوری نبوده‌اند و ما به آن‌ها مجال داده‌ایم.

تمام تلاش‌مان این باشد که افراد اصلح را شناسایی کنیم و به مردم معرفی کنیم و هر چه می‌توانیم از ورود نفوذی‌ها جلوگیری کنیم

در این شرایط ما باید بفهمیم خدا چه کاری را دوست دارد و آن را عمل کنیم، نه آن‌چه دلمان می‌خواهد، نه آن‌چه منافع‌مان اقتضا می‌کند، یا بخواهیم روی حرفی که زده‌ایم پافشاری کنیم؛ این‌ها همه حرف‌های شیطانی است. باید واقعا به دنبال این باشیم که کسی که اصلح است به مجلس برود، یعنی کسی که بهتر برای اسلام و نظام خدمت می‌کند از هر طایفه و تحت هر عنوانی که می‌خواهد باشد؛ با خدا عهد و پیمان ببندیم که در این راه تلاش کنیم، نخواسته باشیم منافع و پرستیژ خودمان را حفظ کنیم؛ تمام تلاش‌مان این باشد که افراد اصلح را شناسایی کنیم و به مردم معرفی کنیم و هر چه می‌توانیم از ورود نفوذی‌ها جلوگیری کنیم. اما اگر در بند این باشید که هفت و هشت بشود، یا نه و ده باشد، سرانجام زمانی می‌رسد که سر بزنگاه نتوانید کسی را معرفی کنید، این چه فایده دارد؟ باید تلاش کرد و بهترین نامزدها را شناسایی کرد، کسانی را که بیننا و بین االله حجت داشته باشیم و در پیشگاه خدا و امام زمان(عج) بتوانیم اثبات کنیم که به نظر ما اصلح بوده‌اند. اما اگر ته دلمان بدانیم که شخص دیگری اصلح است، از هر طیف و گروهی که باشد و غیر از او را به مردم معرفی کنیم، در برابر خدا هیچ جوابی نداریم. پس اول باید افراد اصلح را بشناسیم و بعد نیروهایمان را متمرکز کنیم که این افراد به مردم شناسانده شوند و از سوی دیگر سعی کنیم که منحرفین وارد مجلس نشوند.

مقدمه:
حکومت اسلامى حکومتى‏ است که اولًا صد در صد متکى به آراى ملت باشد؛ به شیوه‏اى که هر فرد ایرانى احساس کند که با رأى خود سرنوشت خود و کشور خود را مى‏سازد. و چون اکثریت قاطع این ملت مسلمانند بدیهى است که باید موازین و قواعد اسلامى در همه زمینه‏‌ها رعایت شود. کسانى که سابقه خیانت دارند و بر خلاف معیارهاى اسلامى تجاوز به حقوق دیگران کرده‏اند، حق دخالت در این حکومت را ندارند. (۲۴ دى ۱۳۵۷)

جنگ امروز ما، جنگ با اسرائیل نیست؛ جنگ ما، جنگ با عربستان و شیوخ خلیج فارس نیست؛ جنگ ما، جنگ با ابرقدرتهاى شرق و غرب نیست؛ جنگ ما، جنگ مکتب ماست علیه تمامى ظلم و جور؛ جنگ ما جنگ اسلام است علیه تمامى نابرابریهاى دنیاى سرمایه دارى و کمونیزم؛ جنگ ما جنگ پابرهنگى علیه خوشگذرانیهاى مرفهین و حاکمان بى‏درد کشورهاى اسلامى است. این جنگ سلاح نمى‏شناسد، این جنگ محصور در مرز و بوم نیست، این جنگ، خانه و کاشانه و شکست و تلخى کمبود و فقر و گرسنگى نمى‏داند. این جنگ، جنگ اعتقاد است، جنگ ارزشهاى اعتقادى- انقلابى علیه دنیاى کثیف زور و پول خوشگذرانى است. جنگ ما، جنگ قداست، عزت و شرف و استقامت علیه نامردمی‌هاست. (۱۳/ ۴/ ۶۷)

با توجه به نزدیک شدن به دوره نهم مجلس شورای اسلامی توصیه شما به مردم برای انتخاب کاندیدا‌ها چیست؟

مردم می‌بایست با بصیرت و درایت و تحقیقْ کاندیدا‌ها را شناسایى کرده، و به‏ سوابق و روحیات و خصوصیات دینى- سیاسى نامزدهاى انتخاباتى توجه نمایند. مردم شجاع ایران با دقت تمام به نمایندگانى رأى دهند که متعبد به اسلام و وفادار به مردم باشند و در خدمت به آنان احساس مسئولیت کنند، و طعم تلخ فقر را چشیده باشند، و در قول و عمل مدافع اسلام پابرهنگان زمین، اسلام مستضعفین، اسلام رنجدیدگان تاریخ، اسلام عارفان مبارزه جو، اسلام پاک طینتان عارف، و در یک کلمه، مدافع اسلام ناب محمدى- صلى اللَّه علیه و آله و سلم- باشند. و افرادى را که طرفدار اسلام سرمایه دارى، اسلام مستکبرین، اسلام مرفهین بى‏درد، اسلام منافقین، اسلام راحت طلبان، اسلام فرصت طلبان، و در یک کلمه، اسلام امریکایى هستند طرد نموده و به مردم معرفى نمایند.

و از آنجا که مجلس خانه همه مردم و امید مستضعفین است، در شرایط کنونى نباید کسى انتظار داشته باشد که حتماً نمایندگان باید از گروه و صنف خاصى باشند. باید توجه داشت که هنوز خیلى از مسائل وجود دارد که به نفع محرومین باید حل و فصل شود. و تمیز بین کسانى که در تفکر خود خدمت به اسلام و محرومان را اصل قرار داده‏اند، با دیگران کار مشکلى نیست. (۱۱ فروردین ۱۳۶۷)

ویژگی نماینده متعهد که برای مجلس مناسب باشد چیست؟ و بهتر بپرسیم مردم چگونه می‌توانند نماینده متهد را شناسایی کنند؟

نماینده متعهد کسى است که تقوا داشته باشد، نه ثروت و مال و قدرت. همه مدیران و کارگزاران و رهبران و روحانیون نظام و حکومت عدل موظفند که با فقرا و مستمندان و پابرهنه‏‌ها بیشتر حشر و نشر و جلسه و مراوده و معارفه و رفاقت داشته باشند تا متمکنین و مرفهین، و در کنار مستمندان و پابرهنه‏‌ها بودن و خود را در عرض آنان دانستن و قرار دادن، افتخار بزرگى است که نصیب اولیا شده و عملًا به شبهات و القائات خاتمه مى‏دهد، که بحمد اللَّه در جمهورى اسلامى ایران، اساس این تفکر و بینش در حال پیاده شدن است.

شما در سخنان خود به همنشینی با پا برهنگان اشاره کردید و ما دانشجویان امروز می‌خواهیم بدانیم که در اصل جایگاه مبارزه با فقر و فساد و تبعیض در جمهوری اسلامی چیست؟

اساس کار یک جمهورى اسلامى، تأمین استقلال مملکت و آزادى ملت و مبارزه با فساد و فحشا و تنظیم و تدوین قوانین است که در همه زمینه‏هاى اقتصادى، سیاسى، اجتماعى و فرهنگى با توجه به معیارهاى اسلامى، اصلاحات لازم را به عمل آورد. این اصلاحات با مشارکت کامل همه مردم خواهد بود. و هدفش قبل از هر چیز از بین بردن فقر و اصلاح شرایط زندگى براى اکثریت قاطع مردم ماست که از همه جهت مورد ظلم واقع شده‏اند (۱۱ آذر ۱۳۵۷)

اسلامِ بزرگ تمام تبعیض‌ها را محکوم نموده و براى هیچ گروهى ویژگى خاصى قرار نداده؛ و تقوا و تعهدِ به اسلام، تنها کرامت انسانهاست. و در پناه اسلام و جمهورى اسلامى، حق اداره امور داخلى و محلى و رفع هر گونه تبعیض فرهنگى و اقتصادى و سیاسى متعلق به تمام قشرهاى ملت است، (۲۶ آبان ۱۳۵۸)

در نگاه شما سرمایه داری و رفاه طلبی بسیار مذموم است علت این امر چیست؟

تمام این فسادهایى که ملاحظه مى‏کنید از ناحیه این طبقه بالاست که در مردم سرایت کرده است یعنى قهرى است که وقتى که این طبقه بالا آن بالا‌ها هستند و براى سگشان هم اتومبیل مثلًا چهار صد هزار تومانى دارند، این طبقه ضعیف دیگر تحملشان از بین مى‏رود از این جهت باید این طبقه بالا اگر بخواهند ملت را راضى بکنند از آن بالا یک قدرى پایین بیایند، مردم هم راضیند که یک خورده بالا باشند اما مردم راضى نیستند این طور باشد، نمى‏شود این طور. (۲۳ اردیبهشت ۱۳۵۸)

ملت عزیز ما که مبارزان حقیقى و راستین ارزشهاى اسلامى هستند، به خوبى دریافته‏اند که مبارزه با رفاه طلبى سازگار نیست؛ و آن‌ها که تصور مى‏کنند مبارزه در راه استقلال و آزادى مستضعفین و محرومان جهان با سرمایه دارى و رفاه طلبى منافات ندارد با الفباى مبارزه بیگانه‏اند. و آنهایى هم که تصور مى‏کنند سرمایه داران و مرفهان بى‏درد با نصیحت و پند و اندرز متنبه مى‏شوند و به مبارزان راه آزادى پیوسته و یا به آنان کمک مى‏کنند آب در هاون مى‏کوبند. بحث مبارزه و رفاه و سرمایه، بحث قیام و راحت طلبى، بحث دنیاخواهى و آخرت‏جویى دو مقوله‏اى است که هر گز با هم جمع نمى‏شوند. و تنها آنهایى تا آخر خط با ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند. فقرا و متدینین بى‏بضاعت گردانندگان و برپادارندگان واقعى انقلاب‌ها هستند. ما باید تمام‏ تلاشمان را بنماییم تا به هر صورتى که ممکن است خط اصولى دفاع از مستضعفین را حفظ کنیم. مسئولین نظام ایرانِ انقلابى باید بدانند که عده‏اى از خدا بیخبر براى از بین بردن انقلاب هر کس را که بخواهد براى فقرا و مستمندان کار کند و راه اسلام و انقلاب را بپیماید فوراً او را «کمونیست» و «التقاطى» مى‏خوانند. از این اتهامات نباید ترسید. باید خدا را در نظر داشت. ما براى احقاق حقوق فقرا در جوامع بشرى تا آخرین قطره خون دفاع خواهیم کرد (۲۹ تیر ۱۳۶۷)

 این وظیفه (یعنی بر طرف کردن فقر) بر عهده کیست؟ و راهکار این موضوع را در چه می‌بینید؟

این به عهده علماى اسلام و محققین و کار‌شناسان اسلامى است که براى جایگزین کردن سیستم ناصحیح اقتصاد حاکم بر جهان اسلام، طرح‌ها و برنامه‏هاى سازنده و دربرگیرنده منافع محرومین و پابرهنه‏‌ها را ارائه دهند و جهان مستضعفین و مسلمین را از تنگنا و فقر معیشت به درآورند. البته پیاده کردن مقاصد اسلام در جهان و خصوصاً برنامه‏هاى اقتصادى آن و مقابله با اقتصاد بیمار سرمایه دارى غرب و اشتراکى شرق، بدون حاکمیت همه جانبه اسلام می‌سر نیست و ریشه کن شدن آثار سوء و مخرب آن، چه بسا بعد از استقرار نظام عدل و حکومت اسلامى همچون جمهورى اسلامى ایران نیازمند به زمان باشد، ولى ارائه طرح‌ها و اصولًا تبیین جهت‏گیرى اقتصاد اسلام در راستاى حفظ منافع محرومین و گسترش مشارکت عمومى آنان و مبارزه اسلام با زراندوزان، بزرگ‌ترین هدیه و بشارت آزادى انسان از اسارت فقر و تهیدستى به شمار مى‏رود و بیان این حقیقت که صاحبان مال و منال در حکومت اسلام هیچ امتیاز و برترى‏اى از این جهت بر فقرا ندارند و ابداً اولویتى به آنان تعلق نخواهد گرفت، مسلّم راه شکوفایى و پرورش استعدادهاى خفته و سرکوب‏شده پابرهنگان را فراهم مى‏کند. (۶ مرداد ۱۳۶۶)

نقش مسئولین در امر مبارزه با فقر و فساد و تبعیض چیست؟

مسئولین محترم کشور ایران على رغم محاصرات شدید اقتصادى و کمبود درآمد‌ها، تمامى کوشش و تلاش خود را صرف فقرزدایى جامعه بکنند و همه آرمان و آرزوى ملت و دولت و مسئولین کشور ما است که روزى فقر و تهیدستى از جامعه ما رخت بربندد و مردم عزیز و صبور و غیرتمند کشور از رفاه در زندگى مادى و معنوى برخوردار باشند. خدا نیاورد آن روزى را که سیاست ما و سیاست مسئولین کشور ما پشت کردن به دفاع از محرومین و رو آوردن به حمایت از سرمایه دار‌ها گردد و اغنیا و ثروتمندان از اعتبار و عنایت بیشترى برخوردار شوند. معاذ اللَّه که این با سیره و روش انبیا و امیر المؤمنین و ائمه معصومین- علیهم السلام- سازگار نیست این از برکات انقلاب ماست که همواره به حمایت از پابرهنگان برخاسته است و شعار دفاع از حقوق مستضعفان را زنده کرده است. (۶ مرداد ۱۳۶۶)

شما در بیانات خود به تحریم دشمن علیه ایران اشاره کردید به نظر شما اساسا علت اینکه روز به روز تحریم‌ها و فشار‌ها علیه ایران اسلامی بیشتر می‌شود چیست؟ ریشه این اقدامات دشمن را در چه می‌بینید؟

از آنجا که محرومیت‏زدایى، عقیده و راه و رسم زندگى ما است، جهانخواران در این مورد هم ما را آرام نگذاشته‏اند و براى ناتوان ساختن دولت و دست‏اندرکاران کشور ما حلقه‏هاى محاصره را تنگ‌تر کرده‏اند و بغض و کینه و ترس و وحشت خود را در این حرکت مردمى و تاریخى تا مرز هزاران توطئه سیاسى- اقتصادى ظاهر ساخته‏اند و بدون شک جهانخواران به‌‌ همان میزان که از شهادت طلبى و سایر ارزشهاى ایثارگرانه ملت ما واهمه دارند، از گرایش و روح اقتصاد اسلام به طرف حمایت از پابرهنگان در هراسند و مسلّم هر قدر کشور ما به طرف فقرزدایى و دفاع از محرومان حرکت کند، امید جهانخواران از ما منقطع و گرایش ملتهای جهان به اسلام زیاد‌تر مى‏شود و مسئولین و مردم توصیه نمایند که ما نباید گرایش و توجه بى‏شائبه محرومین را به انقلاب و حمایت بی‌دریغ آنان را از اسلام فراموش کنیم و بدون جواب بگذاریم. (۶ مرداد ۱۳۶۶)

آن چیزی که از این تحریم‌ها به خصوص در سیاست تحریم نفت ایران که اخیرا در اتحادیه اروپا تصویب شد برداشت می‌شود این است که دشمن می‌خواهد با فشار آوردن و انواع تحریم‌ها جمهوری اسلامی ایران را مجبور به عقب نشیننی از آرمان‌ها کند.

ایران امکانات و ظرفیتهاى مختلف و فراوانى براى رشد اقتصادى دارد که اگر نفت هم نباشد بتواند در رشد خود و از بین بردن فقر پیروز شود. از قبیل معادن مختلف که در صنایع اهمیت زیادى دارد و همچنین امکانات کشاورزى و دامدارى و مهم‌تر از همه، وجود استعدادهاى سرشار و خلاق انسانى. و نفت را در ضمن اینکه به هر کس که مشترى باشد و با رعایت عدل و انصاف از ما بخرد و پول آن را بدهد مى‏فروشیم، سعى هم خواهیم کرد که از خود نفت در صنایع مختلف استفاده کنیم. (۱۹ دى ۱۳۵۷)

در آخر توصیه شما برای ایران امروز و جوانان در آستانه انتخابات دوره نهم چیست؟

اینک به مرحله حساسى از دوران انقلاب اسلامى خود رسیده‏ایم. دورانى که باید از ثمرات انقلابمان مردم محروم و ستمدیده ایران بهره‏مند شوند؛ دورانى که باید شکوه نظام عدل اسلامى را لمس کنید؛ دورانى که همه باید دست به دست هم بدهیم تا ریشه فقر و استضعاف را برکنیم. شما مردم شریف ایران در جریان مبارزه با استعمار و استثمار پیروزى بزرگى به دست آوردید و توانستید با اتکال به خداى متعال و وحدت کلمه و مشارکت همه قشر‌ها بر طاغوت زمان غلبه کنید و پشت ابرقدرت‌ها را بلرزانید. اکنون نیز با خودیارى و همکارى براى مبارزه علیه فقر و محرومیت بسیج شوید، و با تأیید الهى به نجات مردم مستضعف کمر همت ببندید (۲۱ فروردین ۱۳۵۸)